Analizy molekularne roślin
Zróżnicowanie Genetyczne w Historycznych Ogrodach
Nasze badania mają na celu zbadanie obecnego stanu zasobów genetycznych w historycznych i sakralnych miejscach, takich jak ogrody cysterskie. Te miejsca, zarządzane przez wieki, zapobiegały wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się obcych gatunków roślin, co może mieć znaczący wpływ na bioróżnorodność dzisiaj. Wierzymy, że przeszłość może dostarczyć cennych lekcji na przyszłość, szczególnie w kontekście ochrony i zarządzania dziedzictwem kulturowym oraz przyrodniczym.
Wybrane Rośliny Naczyniowe: Dąb, Lipa i Cis
Jednym z głównych celów projektu jest zbadanie genetycznego zróżnicowania populacji dębu, lipy i cisa w miejscach związanych z cystersami oraz porównanie tych danych z populacjami spoza tych obszarów. Przewidujemy, że parki i ogrody przyklasztorne będą charakteryzować się wyższą bioróżnorodnością.
Dąb (Quercus)
Dęby były często sadzone przez cystersów wzdłuż grobli stawów hodowlanych, aby wzmocnić ich strukturę, częściowo ocienić wodę i chronić przed silnymi wiatrami. W Polsce występują trzy gatunki dębu: dąb szypułkowy (Q. robur), dąb bezszypułkowy (Q. petraea) i dąb omszony (Q. pubescens). Dzięki zastosowaniu markerów DNA, możemy nie tylko dokładnie oszacować parametry genetyczne tych drzew, ale również precyzyjnie rozróżnić poszczególne gatunki.
Lipa (Tilia)
Lipy były sadzone wzdłuż dróg prowadzących do klasztorów i kościołów. W Europie występują cztery gatunki lipy, z których w Polsce rodzimym gatunkiem jest lipa drobnolistna (T. cordata). Lipa ta rozmnaża się zarówno płciowo, jak i wegetatywnie, tworząc klony. Badania genetyczne tego gatunku są rzadkie, a wpływ klonalności na strukturę populacji wciąż nie jest dobrze poznany.
Cis (Taxus baccata)
Cis pospolity to rzadki i zagrożony gatunek wymagający ochrony. Cis, uważany za relikt trzeciorzędowy, niegdyś miał szeroki zasięg i ważne znaczenie ekologiczne. Niestety, cechy takie jak powolny wzrost oraz dwupienność przyczyniły się do jego zaniku. Stanowiska cisa w Polsce są rozproszone i często znacznie oddalone od siebie. Dotychczasowe analizy genetyczne wskazują na wysoką zmienność genetyczną wewnątrz populacji i znaczne zróżnicowanie między populacjami.
Znaczenie Badań
Wyniki naszych badań pozwolą lepiej zrozumieć historyczne i
współczesne aspekty bioróżnorodności w ogrodach cysterskich. Dzięki temu
będziemy mogli oszacować, skąd pochodziły nasiona i sadzonki używane przy
zakładaniu tych parków oraz jak zarządzanie tymi terenami wpłynęło na ich
genetyczną strukturę. Nasze badania mogą przyczynić się do lepszego zarządzania
i ochrony dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego, ucząc nas, jak mądrze
korzystać z lekcji przeszłości.
-
- Materiał zebrany do badań
-
- Segregacja materiału
-
- Przykładowy wynik elektroforezy kaliparnej
-
- Analizy molekularne w laboratorium
-
- Analizy molekularne w laboratorium
-
- Analizy molekularne w laboratorium