Cystersi
Opactwa cysterskie, oparte na regule św. Benedykta z Nursji, miały ogromny wpływ na zmianę oblicza zagospodarowywanych obszarów ziemskich. Czyniły to poprzez szerzenie kultury agrarnej i umysłowej, nade wszystko duszpasterstwo z wyeksponowaniem piękna liturgii i kultu maryjnego.
Na polu działalności agrarnej zasłynęli do tego stopnia, że byli samowystarczalni, mieli wszystko co było potrzebne do życia codziennego i służby Bożej. Ze tego względu w ich szeregach spotykamy konwersów, a od 1134 r. kapituła generalna dopuściła też możliwość korzystania z pracy robotników najemnych (mercenarii).
Z biegiem lat cystersi stali się także mecenasami sztuki. Twórczość artystyczna cystersów wyrosła na gruncie umiłowania nade wszystko piękna duchowego i moralnego, zgodnie z zasadami ściśle określonymi przez Bernarda z Clairvaux w przypisach obejmujących sprawy budowlane, architektoniczne i artystyczne.
Cystersi wykazywali także wielką troskę w dziedzinie oświaty. Przede wszystkim sami zabiegali o rozwój swojego wykształcenia. Nadto zajmowali się gromadzeniem, kopiowaniem i iluminowaniem ksiąg. W klasztorach przygotowywano dokumenty klasztorne, prowadzono nekrologii i kroniki. Stąd też organizowano własne skryptoria, a przede wszystkim biblioteki; czyli camera librorum, tam składowano książki i tam często znajdowała się czytelnia. Cystersi nadto prowadzili także szkoły.
Posługa cystersów oscylowała także wokół działalności społecznej, głównie poprzez prowadzenie szpitali i przytułków. Nadto w myśl średniowiecznej jedności państwa i Kościoła, widzimy ich członków zaangażowanych w życie publiczne, ale także i polityczne.
Badane klasztory cysterskie obejmują obecny obszar środkowo-zachodniej Polski, a więc województwa: zachodniopomorskie (Kołbacz i Bierzwnik), lubuskie (Paradyż), dolnośląskie (Lubiąż) i wielkopolskie (Obra, Przemęt, Ląd, Łekno/Wągrowiec), a od strony kościelnej (archi)diecezje: szczecińsko-kamieńską (Kołbacz i Bierzwnik), zielonogórsko-gorzowską (Paradyż), wrocławską (Lubiąż), poznańską (Obra i Przemęt) i gnieźnieńską (Łekno/Wągrowiec i Ląd).
Na polu działalności agrarnej zasłynęli do tego stopnia, że byli samowystarczalni, mieli wszystko co było potrzebne do życia codziennego i służby Bożej. Ze tego względu w ich szeregach spotykamy konwersów, a od 1134 r. kapituła generalna dopuściła też możliwość korzystania z pracy robotników najemnych (mercenarii).
Z biegiem lat cystersi stali się także mecenasami sztuki. Twórczość artystyczna cystersów wyrosła na gruncie umiłowania nade wszystko piękna duchowego i moralnego, zgodnie z zasadami ściśle określonymi przez Bernarda z Clairvaux w przypisach obejmujących sprawy budowlane, architektoniczne i artystyczne.
Cystersi wykazywali także wielką troskę w dziedzinie oświaty. Przede wszystkim sami zabiegali o rozwój swojego wykształcenia. Nadto zajmowali się gromadzeniem, kopiowaniem i iluminowaniem ksiąg. W klasztorach przygotowywano dokumenty klasztorne, prowadzono nekrologii i kroniki. Stąd też organizowano własne skryptoria, a przede wszystkim biblioteki; czyli camera librorum, tam składowano książki i tam często znajdowała się czytelnia. Cystersi nadto prowadzili także szkoły.
Posługa cystersów oscylowała także wokół działalności społecznej, głównie poprzez prowadzenie szpitali i przytułków. Nadto w myśl średniowiecznej jedności państwa i Kościoła, widzimy ich członków zaangażowanych w życie publiczne, ale także i polityczne.
Badane klasztory cysterskie obejmują obecny obszar środkowo-zachodniej Polski, a więc województwa: zachodniopomorskie (Kołbacz i Bierzwnik), lubuskie (Paradyż), dolnośląskie (Lubiąż) i wielkopolskie (Obra, Przemęt, Ląd, Łekno/Wągrowiec), a od strony kościelnej (archi)diecezje: szczecińsko-kamieńską (Kołbacz i Bierzwnik), zielonogórsko-gorzowską (Paradyż), wrocławską (Lubiąż), poznańską (Obra i Przemęt) i gnieźnieńską (Łekno/Wągrowiec i Ląd).
Dawne opactwo cystersów w Lądzie